فتالیک انیدرید یا انیدرید اسید فتالیک ، یک کریستال جامد سفید رنگ سمی ، با قدرت انحلال کم در آب گرم و از اولین اسیدهای انیدرید دی کربوکسیلیک دو ظرفیتی می باشد. این ماده در الکل و دی سولفید کربن محلول بوده و با اکسیدان های قوی واکنش نشان می دهد. برای مثال هنگام گرم شدن با اکسید مس یا نیترات سدیم به شدت واکنش نشان داده و حتی خطر انفجار آن وجود دارد.

روش تولید فتالیک انیدرید

در آزمایشگاه می‌توان با استفاده از یک اکسنده مناسب از طریق اکسیداسیون نفتالن یا ارتو-زایلین و یا به شیوه ، حرارت دادن فتالیک اسید و تجزیه آن به آب و فتالیک انیدرید و تصعید آن در همان دما ، این ماده را تولید کرد. از دیگر روش های تولید آن که بیشتر در صنعت کاربرد دارد می توان به اکسایش نفتالن با اکسیژن هوا در مجاورت کاتالیزور مناسب مانند وانادیوم پنتااکسید و یا از طریق اکسایش ارتو-زایلین و اکسیژن هوا در مجاورت یک کاتالیزور اشاره داشت.

کاربرد فتالیک انیدرید

این ماده کاربردهای بسیاری در بخش های مختلف صنعت دارد ، برای نمونه به عنوان یک پیشرونده برای انواع واکنشگرها در ترکیبات آلی ، در تولید پلاستیک از وینیل کلرید ، برای تولید در مقیاس بزرگ روان‌کننده پلاستیک ها ، در تولید رنگ ها ، رنگدانه ها ، رزین های پلی استر ، رزین های آلکیدی ، جهت آماده سازی آنیتروکینون کینیزارین رنگ با واکنش با پاراکلروفنل و سپس هیدرولیز کلرید ، در پوشش های مبتنی بر حلال برای ماشین آلات، مبلمان و لوازم آرایشی ، در تولید مواد شوینده ، علف کش ها و حشره کش ها ، مواد مقاوم در برابر آتش، عوامل متقابل اتصال رزین های پلی ساکارا و پلی اورتین های پلی استر ، در تولید داروها ، صنایع غذایی مانند ساخارین , متیل انتراآنالات و …مورد استفاده قرار می گیرد.

خطرات و مضرات فتالیک انیدرید

مجاورت و یا تماس کوتاه مدت با این ماده در انسان شامل تحریک چشم، دستگاه تنفسی و پوست می شود اما خطرات جدی را به دنبال ندارد اما مجاورت طولانی مدت با آن باعث تحریک پوست ، آسیب به سلول های ریه و بیماری های از جمله ملتحمه ، رینیت ، رینوکونژکتیویت ، برونشیت و و غشاهای مخاطی دستگاه تنفسی می گردد.