کائوچو کلره یا لاستیک طبیعی ماده ای است با خاصیت لاستیکی که کش می آید و در مقابل نیروی کششی طولی و عرضی انعطاف پذیر است. این ماده دارای مقاومت سایشی مناسب ، خاصیت چسبندگی فوق العاده ، قدرت جهش بالا ، الاستیسیته و… است.
به طور معمول لاستیک ها به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم می شوند. لاستیک های طبیعی بین شش تا هشت درصد مواد غیر پلاستیکی در مواد تشکیل دهنده خود دارند اما منشا طبیعی دارند . در این متن ما تنها به کائوچو یا لاستیک های طبیعی خواهیم پرداخت.
کائوچو کلره چیست؟
کائوچو کلره (Chloroprene Rubber) یک نوع لاستیک مصنوعی است که از پلیمریزاسیون کلروپرن بهدست میآید. این ماده بهدلیل خواص خاص خود در صنایع مختلف کاربردهای فراوانی دارد.
انواع کائوچو
دو مدل کائوچو وجود دارد.
- کائوچو طبیعی
- کائوچو مصنوعی
کائوچو طبیعی
منبع کائوچو طبیعی از شیره درخت کائوچو (Hevea brasiliensis)میباشد.
انواع کائوچو طبیعی NR |
||
| کاربرد | ویژگی |
نام |
|
لاستیکهای خودرو |
انعطافپذیری بالا |
شیره درخت کائوچو |
|
محصولات پزشکی مانند دستکش |
مقاومت در برابر سایش |
|
|
|
خواص مکانیکی خوب |
|
کائوچو مصنوعی
در ادامه با 7 مدل کائوچو مصنوعی آشنا میشویم.
- کائوچو بوتادین (BR):
- ویژگیها: مقاومت خوب در برابر سایش و ترکخوردگی، انعطافپذیری بالا
- کاربردها: لاستیکهای خودرو، نوارهای لاستیکی، کفپوشها
- کائوچو استایرن-بوتادین (SBR):
- ویژگیها: مقاومت در برابر سایش و خستگی، قیمت مقرونبهصرفه
- کاربردها: لاستیکهای خودرو، واشرها، کفپوشها
- کائوچو کلروپرن (CR یا Neoprene):
- ویژگیها: مقاومت در برابر روغنها، حلالها، و مواد شیمیایی، مقاومت خوب در برابر آب و هوا
- کاربردها: شلنگها، واشرها، لباسهای غواصی، پوششهای کابل
- کائوچو نیتریل (NBR):
- ویژگیها: مقاومت عالی در برابر روغنها و سوختها، مقاومت خوب در برابر سایش
- کاربردها: شلنگهای سوخت، مهر و مومها، دستکشهای محافظ
- کائوچو اتیلن-پروپیلن (EPDM):
- ویژگیها: مقاومت در برابر آب و هوا، اوزون، و گرما، انعطافپذیری خوب
- کاربردها: واشرها، شلنگها، عایقهای الکتریکی
- کائوچو سیلیکون (VMQ):
- ویژگیها: مقاومت عالی در برابر حرارت، انعطافپذیری در دماهای پایین، مقاومت شیمیایی خوب
- کاربردها: واشرها، شلنگها، محصولات پزشکی
- کائوچو فلور (FKM یا Viton):
- ویژگیها: مقاومت عالی در برابر حرارت، مواد شیمیایی، و حلالها
- کاربردها: صنایع هوافضا، خودروسازی، نفت و گاز
روش تولید کائوچو کلره CR20 بایر آلمان
این ماده که به نام های صمغ الاستیک یا لاستیک هندوستان نیز شهرت دارد در حقیقت یک ماده الاستومر یا پلیمر هیدروکربن الاستیک می باشد که می تواند از گیاهان مختلفی از جمله گل روبینه ، قاصدک ، گوایل و توت آمریکایی حاصل شود اما هیچ گیاهانی به اندازه هوآ برزیلینسیس ، درخت ساپوریلا و درخت بالاتا نمی توانند در تولید خالص این ماده کارآمد باشند.
برای تهیه شیرابه ، پوست درخت را طوری جدا می نمایند که مایع در فنجان های کوچکی جمع شود. سپس شیرابه به محل جمع آوری برده میشود و در آنجا پس از صاف شدن با افزودن آمونیاک محافظت میشود. آنگاه از طریق فرآیندی مشهور به انعقاد ، با افزودن اسید ها یا نمکه های مختلف ، کائوچو به شکل یک توده سفید خمیری از مایع جدا می شود و در پایان با استفاده از غلتک به شکل ورقهای در آورده می شود و آن را خشک می نمایند.
ویژگی کائوچو کلره CR20 بایر آلمان
کائوچو خام ، ماده ای است سست ، چسبناک که خاصیت کشسانی زیادی ندارد. لذا طی فرآیندی که ولکانیزه نامیده می شود ، جهت افزایش استحکام و کشسانی ، گوگرد به آن افزوده می شود. بعد از عمل ولکانیزه در راستای تبدیل کائوچوی خام به ماده ای با خاصیت کشسانی زیاد ، مواد پرکننده همچون دوده کربن به کائوچو افزوده می شود.
کائوچو کلره CR20 بایر آلمان در برابر گرما مقاومت زیادی دارد زیرا بر اثر کشش ، زنجیرهای مولکولی آن به هم می خورند و پس از اتمام تنش به شکل کلافی سابق خود باز می گردند لذا می توانند شکل مطلوبی از مقاومت به نمایش بگذارند. این ماده همچنین در برابر شکست ، نور ، کشش و پارگی نیز مقاومت بسیار خوبی دارد.
کاربرد کائوچو کلره CR20 بایر آلمان
این ماده در صنایع مختلف از جمله در صنایع حمل و نقل، شیمیایی، فضایی، برق، الکترونیک، در تولید تایر، تیوپ، قطعات ویژه صنعتی ، قطعات ولکانیزه و قطعات ضد سایشو و … کاربرد دارد.
- لینک های مرتبط : پترورزین
